Johannes van het Kruis



Johannes van het Kruis was de grote steun van Teresa van Avila in de hervorming van de Karmel. Hij leefde in dezelfde tijd en dezelfde streek, maar was veel jonger (1542-1591).


Vanaf 1567, na zijn ontmoeting met Teresa van Avila, was hij actief bij deze hervorming betrokken. De twee waren heel complementair: Teresa van Avila was een vrouw van actie, maar niettemin met een grote diepgang, en Johannes van het Kruis was zeg maar de ziel van de hervorming. Hij was een groot dichter en mysticus.


Ook Johannes van het Kruis heeft zeer veel tegenstand gekend. Door zijn eigen broeders, die tegen de hervorming van de Karmel waren, werd hij meer dan acht maanden lang, onder ellendige omstandigheden gevangen gehouden: in een smerige cel, zonder licht, met weinig te eten.


Tijdens zijn gevangenschap heeft hij meerdere gedichten en een groot deel van het prachtige Hooglied  geschreven: "Waar houdt ge U verborgen, Beminde, en laat me in zuchten achter?"  (video). Als geen ander heeft Johannes van het Kruis over de donkere nacht geschreven, waar alleen nog het geloof blijft, maar God zelf afwezig lijkt.


Nada, nada, nada
.... (niets, niets, niets). Deze weg schildert hij in de Bestijging van de berg Karmel.  Om tot volheid te geraken, begin dan bij het niets. Zoek niets op, niet het aardse en niet het hemelse, want deze twee wegen leiden allebei nergens naartoe (zie het schema van de berg Karmel). Zijn geschriften gaan eigenlijk allemaal daarover. Het is een zoeken naar God en de weg is nada, nada, nada. Dit is de enige weg die niet naar niets leidt. Daar vindt de ziel haar rust en die weg leidt naar een diepere vereniging met God.


Deze weg beleeft hij in zijn eigen lichaam en ziel. Nadat hij een tijd lang, in de zich hervormende Karmel, verantwoordelijkheid droeg, werd hij ook in deze nieuwe vorm weer gemarginaliseerd. Hoe sterk, ondanks alles, de liefde in hem leefde, kunnen we in een van zijn laatste brieven (een maand voor zijn dood) lezen: "Houd wel van wie u tegenspreken en niet van u houden. Op deze manier wordt namelijk liefde geboren in een hart waarin geen liefde is. Zo doet God ook met ons! Hij heeft ons lief, opdat wij Hem door de liefde die Hij ons toedraagt, zouden beminnen" (Brief 60).

Johannes van het Kruis trekt zich in Andalusiƫ in eenzaamheid terug en overlijdt, verlaten door de zijnen, zoals Christus.





Of ik de bron ken!
Haar wellen en haar stromen,
al is Zij nachtelijk.

(Johannes van het Kruis, Al is Zij nachtelijk, eerste strofe)


Het hele gedicht (diavoorstelling): Al is Zij nachtelijk


Meer teksten?



Geestelijk Hooglied_Johannes_van_het_Kruis

Breng_liefde

Heilige_Geest

Donkere_nacht  en gezongen in het Spaans: en una noche oscura